ABD’nin Irak işgali  sonrası Ortadoğudaki değişen dengeler bir dönem Türkiye’nin dış   politikada   ciddi  anlaşmazlıklar yaşadığı Suriye ve İranı, Türkiye ile siyasi işbirliği arayışına itti. Irak’ın  toprak bütünlüğüne dayalı ortak bir dış politik tutum benimseme  çabalarının  nedeni  Kuzey Irak’daki ABD kontrolündeki Kürt oluşumdur.

ABD’nin  Kuzey Irak’daki Kürt grupları kurumsallaşma sürecinde cesaretlendirici yaklaşımları, Türkiye gibi ülke sınırları içerisinde Kürt nüfusu barındıran İran ve Suriye’yi endişelendirdi. Bu endişelerin somut örneğini bu ülkerin Pkk’ya karşı tavır değişikliğine gidip, örgüt ile çatışma ortamına girmesinden anlaşılabilir. Türkiye’nin, Suriye ve İran ile belki de ilk kez yakaladığı uzlaşma ve işbirliği ortamını pekiştirmesi Türkiye’ye Ortadoğuda pek olumlu avantajlar sağlayabilir. Türkiye’nin önderliğinde Suriye, İran ve Batı ülkelerini buluşturacak  diyalog platformları Türkiye’nin diplomasiden yana pozitif, barışçıl politikalarının   dünyaya yansıtılması açısından önemlidir. Kuzey Irak’daki Kürt oluşuma karşı  Suriye ve İran ile benimsenecek kararlı bir duruş Türkiye’nin bölgedeki etkinliğini ve caydırıcılığını arttırabilmesi açısından da öneme sahiptir. Bunula birlikte, Türkiye’nin ABD’siz bir Ortadoğu politikası benimsemesi tüm realitelerden uzak son  derece irrasyonel bir yaklaşım olur. ABD’nin Irak’ta istikrar ve güven ortamına yönelik çabalarına tam destek verilmeli, ABD-İran gerginliginin azalmasına yönelik sağduyulu, rasyonel açılımlar için diyalog ortamının kurulması için çaba gösterilmelidir. Kuzey Irak’da Türkiye’nin etnik bilince dayalı ayrımcı Türkmen politikasi yerine, Türkmen ve Kürtlerin birlikte temel alındığı birleştirici politikalar benimsenebilir. Kuzey Irak’daki Türkiye’nin ciddi problem yaşadığı bölgesel oluşumun lideri Mesut Barzani’nin yerini  alabilecek, çoğulcuğa dayanan demokrasiyi, liberalleşmeyi  savunan, insan haklarına ve temel haklara saygıyı ilke edinmiş  bir alternatif lider yaratılması ve bölgede Kürt ve Türkmen halklarına yönelik sosyo-ekonomik açılımların desteklenmesi uzun vadede Türkiye’nin izleyebilecegi alternatif politikalar arasında gösterilebilir.  

Şevket Cihan Durukan

Doğu Akdeniz Üniversitesi

19.01.2008

Bu e-posta adresi spam korumalıdır. Lütfen JavaScriptleri etkinleştirin.