Küreselleşme ve uluslararası alanda kabul edilen istihdam kanunları, ülkelerde, firmalarda ve diğer sektörlerde bulunan çoklu kültürel yapıyı daha da arttırmıştır. Avrupa Birliği’nde (AB) 1970’li yıllardan başlayan genişleme süreciyle farklı din, dil, kültür, gelenek, sosyal ve politik yapıya sahip ülkeler bir çatı altında toplanmıştır. Küreselleşmenin de etkisiyle ülkeler ve vatandaşlar arasında varolan iletişimi sağlamak zorlaşmıştır. Başarılı kültürlerarası diyalog stratejileri ile ülkeler ve kişiler arasındaki iletişim becerilerini geliştirmek ve toleransı arttırmak hedeflenmektedir. Bu hedefler çerçevesinde Avrupa Komisyonu tarafından 2008 yılı ‘’Avrupa Kültürlerarası Diyalog’’ yılı olarak kabul edilmiştir.

Avrupa Kültürlerarası Diyalog yılında verilmek istenen ana mesajlar arasında:
• Karşılıklı hoşgörüyü artırarak değişik kültür ve etnik altyapıdan gelen kişilerin bir arada yaşamasını sağlamak
• Kültürel çeşitliliğin faydalarını vatandaşlara tanıtmak
• Avrupalı Kimliğinin yayılmasını teşvik etmek ve 
• Avrupalılık duygusunu artırmak bulunmaktadır.

Hedef Kitle
Genelde hedef kitlesi gençlerdir. Ancak düzenlenen etkinliklerde toplumsal hayatta yer alan dezavantajlı grupların katılımına yönelik programlar da yer almaktadır. Ayrıca Avrupa, ulusal ve yerel alandaki sivil toplumun katılımı da sağlanmaktadır. Bu sayede toplumun her kesiminde yaşayan insanlara ulaşılması hedeflenmektedir.

Ana Aktörler ve Bütçe
Yıl içerisinde gerçekleştirilecek olan organizasyonların yürütülmesinden ve koordine edilmesinden sorumlu olan kurumlar arasında:

• Avrupa Komisyonu Eğitim ve Kültür Genel Direktörü
• Her üye ülkede Ulusal Koordinasyon’dan sorumlu bir kurum (Genellikle o ülkenin Kültür Bakanlığı ve/veya Eğitim Bakanlığı’ndan bir temsilci)
• Sivil Toplum Kuruluşları (STK’lar) bulunmaktadır.

Organizasyonlar için toplam 10 milyon € bütçe ayrılmıştır. Bu bütçedeki paradan 3 milyon € Avrupa genelindeki aktiviteler için, 3 milyon € her üye ülkede yer alması planlanan aktivitelerin finanse edilmesi amacıyla, 3,3 € tanıtım ve reklam kampanyalarına, 0,7 milyon € ise yıl sonu değerlendirilmeleri ve çalışmaları için ayrılmış bulunmaktadır.

Kültürlerarası Diyalog Yılı’nda yer alan Temalar
Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı’nın daha etkin bir biçimde sunulabilmesi amacıyla sekiz ana temal belirlenmiştir. Bu temalar aracılığıyla kültürlerarası diyaloğun gerekliliği vurgulanmak istenmiştir. Bu temalar:
• Kültür ve medya
• Eğitim/Bilim
• Göç
• Azınlıklar
• Çok dillilik (Multilingualism)
• Din
• Çalışma ortamı ve
• Gençliktir.
  Aşağıda yukarıda bahsedilmiş olan temaların kültürlerarası diyalog açısından önemi incelenmiştir.

Kültür ve Medya
Sanatçıların katılımı ile düzenlenen kültürel organizasyonlar aracılığıyla, değişik kültürlerin birbirleriyle olan diyaloğu yaratıcı olmaktadır. Sanatçıların amacı, kültürel alanda farklı ülkeler arasında sağlanan uyum ve işbirliği sayesinde Avrupalı kimliğinin daha geniş kesimler tarafından kabul görmesine yardımcı olmaktır. Ayrıca uluslararası diyalog sayesinde toplumun farklı kesimleri kendi görüşlerini yansıtma imkanı bulmaktadır. Görüşlerin yansıtılmasında medyanın da payını unutmamak gerekir. Avrupalı vatandaşların vizyonunu göstermekte yardımcı olan medya, klişeleşmiş önyargıların kırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle toplum tarafından dışlanan grupların kendini dile getirmesine de yardımcı olmaktadır. 

Göç
Özellikle AB’de oluşmakta olan entegrasyon politikasıyla beraber uluslararası diyaloğun üye ülkelerde daha da önem kazandığını gözlemlemekteyiz. İletişim sayesinde üye ülkelerde uzun yıllardır yaşayan ve artık toplumun parçası olan göçmenlerle yerli halk arasındaki iletişim kopuklukları azalmış ve yerini ortak bir gelecek kurma fikrine bırakmıştır. Bunun alt yapısında, farklı toplumların birbirlerinin kültürlerini, geleneklerini öğrenme isteği yatmaktadır. Bu sayede toplum içerisindeki farklılıklar azalacak ve yerini birlik ve ortak değerlerin oluşmasına bırakacaktır.

Eğitim
Uluslararası diyalog yılında eğitim sektörü ile ilgili aktiviteler yapılmasının hedefleri arasında uluslararası bilgi ve becerilerin toplumlar arasında arttırılması yer almaktadır. Özellikle diğer kültürlerin (dil, sosyal ortam) hakkında bilgi edinilmesi sayesinde sadece kişisel gelişimin değil, iş gücü kullanılabilirliğinin de üye ülkelerde artırılması amaçlanmıştır.

Din
Kültürel farklılıklar arasında ulusların dini inanışları, felsefeleri de yer almaktadır. Bu farklılıklar kültürel zenginliğin parçası olarak görülmektedir. Ancak bazen bu farklılıklar toplumlarda korku ve önyargılara neden olabilmektedir. Özellikle kişilerin bire bir diyaloğa teşvik edilmesiyle birlikte bu tarz peşin hükümlerin sona ermesi amaçlanmaktadır. Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı da eğitimsel aktivitelerle dini çeşitlilik hakkında bilgi ve tolerans oluşması yolunda adım atmayı hedeflemektedir.

Çalışma Ortamı
Küreselleşen ekonomide değişik kültürlerden gelen kişilerin aynı ortamda çalışması, özellikle firmaların birbirleriyle rekabet edebilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu konuda belirli bir şirket politikası olan işverenler farklı kesimlerden gelen çalışanlarını kolayca biraraya getirebilmektedir. Bu birlik sayesinde firmalar uluslararası alanda kurumsal imaj ve itibarlarını artırabilmektedir.

Çok Dillilik
Genişleyen Avrupa’da dil becerilerinin önemi giderek artmaktadır. Yeni öğrenilmekte olan dil sayesinde AB içindeki kültürel zenginliklerin farkına varmamız daha da kolaylaşmaktadır. Özellikle AB’de ana dilin yanı sıra yabancı dil öğrenmenin ve öğretilmesinin teşvik edildiği politikalar izlenmeye başlanmıştır.

Gençlik
Kültürlerarası diyaloğun gençler arasında teşvik edilmesi, yeni fikirlerin üretilmesinde ve gençlerin toplumları anlamalarında önemlidir.  Bilhassa AB, gençlerin topluma aktif katılımını desteklemektedir. Bu sayede gençlerin başka kültürlerden gelen kişilerle tanışıp yeni deneyimler kazanacak olmasına inanmaktadır.

Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı Kapsamında Gerçekleştirilen Etkinliklerden Örnekler
Buchmesse Frankfurt (Kitap Fuarı –Almanya)
Bu sene 14–15 Ekim’de gerçekleştirilen kitap fuarı kapsamında; kültürlerarası diyalog, çok dillilik ve edebiyat konularında konferanslar gerçekleştirilmiştir. Fuarın açılışında Leonard Orban, (Commissioner for Multilingualism), tarafından entegrasyon ile kültürel diyalog arasındaki bağ hakkında bilgi verilmiştir. Özellikle konuşmasında dilbilimi ve lisan alanındaki çeşitlilik sayesinde kişilerin birbirleriyle olan iletişiminin ve toplumsal olaylara katılımın artacağı vurgulanmıştır.
Yapılan atölye çalışmalarında ise yabancı dilin öğrenilmesi sayesinde iletişim zorluklarının üstesinden gelinebileceği ve kültürel anlayışın artacağı yönünde sunumlar yapılmıştır.
Türkiye için ise en önemli gelişme ise bu yılda Frankfurt Kitap Fuarının onur konuğu olarak katılmış olmasıdır. Fuarın ana sloganı ‘’ Türkiye Tüm Renkleriyle’’ olup bu kapsamda 50 yayınevi Türkiye’yi Frankfurt’ta temsil etmiştir. Ayrıca okuma programları ve edebiyat etkinlikleri de düzenlenmiştir. Fuar programı kapsamındaki panel ve sempozyumlara sayısı yaklaşık 200 civarında Türk yazar katılmıştır. Fuardaki amaç, Türkiye’nin edebiyat, müziksel, mimari ve kültürel zenginliklerini Avrupalılara en iyi şekilde tanıtarak, bütün kıtaların aslında tarihi bir mozaiğe sahip olduğunu diyalog yoluyla anlatmaktır. Özellikle son zamanlarda gündemde olan Türkiye-AB ilişkileri ekseninde Türkiye’nin Avrupalı yüzünü de göstermek açısından fuara katılım büyük bir şans olarak görülmüştür. Yabancı basının da Türkiye’nin fuara katılımına olan ilgisi de oldukça yüksek olmuştur.

Fairytaleheart ( İrlanda)
Avrupa Kültürlerarası Diyalog yılı kapsamında İrlanda Tiyatro Grubu Calypso Productions tarafından ‘’Fairytaleheart’’ adlı tiyatro oyunu izleyicilerle buluşmuştur. İrlanda’nın programında yer alan bu aktivitenin ağırlıklı teması sevgi, tiyatronun gücü ve kültürlerarası diyalog üzerine kurulmuştur. Genç tiyatrocular Keith Burke ve Polonyalı Joanna Sieracka tarafından 2 – 6 Eylül 2008 tarihleri arasında oynanmıştır.
Organizasyonun hazırlık aşamasında farklı kültürlerden gelen senaristler, kareograflar, müzisyenler ve aktörler beraber çalışma imkanı bulmuşlardır. Bu sayede her kesimden düşünce, hayal gücü birleştirilmiştir. Bu organizasyonla verilmek istenen mesaj kültürlerarası diyalog sayesinde din, dil, ırk ve kültürel bariyerlerin yıkılabileceğidir. İlerleyen zamanlarda oyunun Kosova ve Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti’nde de sahnelenmesi planlanmaktadır.
Uluslararası Etnik Caz Festivali (Bulgaristan)
Bulgaristan’ın 2008 yılı Kültürlerarası Diyalog Yılı HOUSE Projesi kapsamında Temmuz ayında ‘’Jazz Smolyan’’ adı altında birbirinden farklı müzik performanslarının yer aldığı konserler düzenlenmiştir. Bu konserlerde Bulgar müzisyenlerin yanı sıra İtalyan, Norveçli, Türk, Makedon, Hollandalı, Yunan ve Burkino Faso’lu konuk müzisyenler de katılmışlardır. Böylece müziğin kültürler arasında evrensel bir dil olduğuna değinilmiştir.
Konferans Etkinlikleri (İtalya)
Nisan ayında gerçekleştirilen ‘’Kültür ve Gelişme’’ adlı konferansta politik konular ele alınarak ekonomi ile kültür arasındaki bağlantı ele alınmıştır. Bu bağlamda soysal ve ekonomik gelişmeler Avrupa –Akdeniz işbirliği çerçevesinde tartışılmıştır.
Bir diğer konferans ise Arap-İtalyan Kadın Derneği tarafından Haziran ayında Messina’da düzenlenmiştir. Bu konferansta Akdeniz toplumlarında kadının rolü ve problemleri ele alınmıştır. Politik ve sosyal konuların yanı sıra kültürel etkinlik olarak kültürlerarası sinema günleri adı altında film direktörleri, aktörlerin katılımlarıyla konferanslar gerçekleştirilmiştir.
Türkiye ve Kültürlerarası Diyalog Yılı
AB-Türkiye ilişkilerinin gelişimi açısından Avrupa Kültürlerarası Diyalog yılı önem taşımaktadır. Özellikle farklı kültürlere ev sahipliği yapan Türkiye için diğer ülkelerle karşılıklı diyaloğu artırmak uluslararası ilişkiler açısından da gereklidir. Bu yıl Avrupa Kültürlerararsı Diyalog Yılı kapsamında Türkiye’de çeşitli aktiviteler düzenlenmiş olup konuyla ilgili Türk halkı bilgilendirilmiştir. Bu aktivitelere ilişkin bazı örnekler aşağıda verilmiştir.
Türkiye ve AB: Algıdan Gerçeğe
Diyalog yılı kapsamında bu yıl 16'ncısı düzenlenen "AB-Türkiye Gazeteciler Konferansı" 10- 11 Mart 2008 tarihleri arasında Sabancı Üniversitesi'nde gerçekleştirilmiştir. Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçisi Marc Pierini'nin ev sahipliğini üstlendiği konferansa Türkiye’den ve diğer ülkelerden katılan gazeteciler AB-Türkiye ilişkileri hakkındaki görüşleri ve sorunları tartışmışlardır.
Kültürlerarası Diyalog Kısa Film Yarışması
Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı etkinlikleri kapsamında, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu,      1 Mayıs 2008’de kültürlerarası diyalog temalı kısa film yarışması düzenlemiştir. Tüm amatör ve profesyonel film yapımcıları filmlerini göndererek yarışmaya katılmışlardır. Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Marc Pierini yaptığı açıklamada kültürlerarası diyalogun; eşitlikten, sosyal adalete, farklı kültürlere saygıdan insan haklarına kadar uzanan kapsamlı bir konu olduğunu ve Kısa Film Yarışması ile gerek yeni yetişen, gerek deneyimli Türk film yapımcılarının kültürlerarası diyalog kavramını nasıl algıladıklarını ortaya koymalarına fırsat verildiğini dile getirmiştir.
15 Mayıs 2008’de açıklanan sonuçlara göre, yarışmada birincilik ödülünü kazanan filmin yönetmeni Eray Mert, Almanya’daki Oberhausen Uluslararası Kısa Film Festivali’ne seyahat ve Shadow Edius DVX kurgu sistemi ile ödüllendirilmiştir. “Kağıt Gemi” adlı kısa filmiyle yarışmanın ikincisi olan Yüksel Erol, Fransa’da düzenlenen Clermont-Ferrand Uluslararası Kısa Film Festivali’ne seyahat ve  Edius Neo Pro Notebook kurgu sistemi; “Taşlar” adlı filmiyle üçüncü olan Reyhan Meral ise Hollanda’da düzenlenen Rotterdam Uluslararası Kısa Film Festivali’ne seyahatin yanı sıra Edius Neo Notebook kurgu sistemi kazanmıştır.
Kültür Hareketi (Culture in Action)
Sivil Toplum Diyaloğu çerçevesinde, Türk ve Avrupalı kültür aktivistleri biraraya gelmişlerdir. Buna örnek olarak Adana’da ‘’AB Kültür Festivali’’ düzenlenmiştir. Bu projeye, AB tarafından 76, 317 € mali katkı sağlanmıştır. Proje ortakları arasında Türkiye’den Adana Sokak Çocukları Derneği ve Adana Genç İşadamları Derneği ile Litvanya’dan Erdves bulunmaktadır. Festival kapsamında Şubat ayında Litvanya’dan 20 kişilik bir sanatçı grubu Adana'yı ziyaret ederek gösterilerini sergilemişlerdir. Buna karşılık Türk gençlerinden oluşan bir grup Litvanya’ya giderek,  Türk folklorunu, tiyatrosunu ve müziğini tanıtma imkanı elde etmiştir. Ayrıca Litvanya’da Türk filmleri gösterimleri yapılmıştır.
Avrupa Bilgi Köprüleri Programı
AB, ‘’Sivil Toplum Diyaloğu: Avrupa Bilgi Köprüleri Programı’’ kapsamında 2 milyon €  (27 sivil işbirliği projesi de dahil) mali destek sağlamıştır. Bu projedeki amaç Türkiye ve AB’deki sivil toplum kuruluşları (STK’lar) ve üniversiteler arasındaki işbirliğini güçlendirmektir. Ayrıca Türkiye’deki AB hukuku konusundaki uzmanlığı arttırmak da proje içinde planlanan hedefler arasında yer almaktadır.
Çocuklarıyla İstanbul Projesi
Bu projede 100 kadar çocuğun çekmiş olduğu İstanbul’daki hayatın anlatıldığı fotoğraflar sergilenmiştir. Bu sergi, Almanya, İtalya, Portekiz ve İsveç’te de düzenlenmiştir. Buna paralel olarak ‘’İlhan Koman Sanat ve Kültür Vakfı’’ (Türk proje lideri) tarafından da İstanbul’da sergilenen ‘’Çocuklarıyla Avrupa’’ sergisi gerçekleştirilmiştir. Bu sergide AB’deki çocukların çektiği fotoğraflar sergilenmiştir. Sekiz sivil toplum kuruluşu ile birlikte çalışılan projeye, AB tarafından 46,000 € mali katkı sağlanmıştır.
Medeniyetler İttifakı
Kültürlerarası diyaloğun gelişmesi amacıyla İspanya ve Türkiye'nin eş başkanlığını yaptığı "Medeniyetler İttifakı" girişimi de AB tarafından desteklenmektedir. Birincisi Ocak ayında Madrid’de gerçekleştirilmiş olan Medeniyetler İttifakı Forumu’nda Türkiye’nin AB ile olan ilişkilerinin de bir medeniyetler ittifakına örnek olduğu ve Türkiye’nin AB üyeliği ile bu görüşün tescilleneceğine de değinilmiştir. Planlanmakta olan 2. Medeniyetler İttifakı Forumu’nun da 2009 yılında İstanbul’da düzenlenmesi ve 2010 yılında İstanbul'un Avrupa Kültür Başkenti olması kararlaştırılmıştır.
Medeniyetler İttifakı’nın amacının çeşitli kültürler ve dinlere mensup insanlar ve milletlerarasında anlayış ve işbirliğine dayalı ilişkileri geliştirmek olarak açıklanmıştır.
Fazıl Say ve Avrupa Kültür Büyükelçiliği
Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı çerçevesinde Türk besteci ve piyanist Fazıl Say Avrupa Kültür Büyükelçisi olmuştur. 2008 yılı boyunca AB tarafından düzenlenecek çeşitli proje ve etkinliklere katılım ve katkıda bulunacak olan Fazıl Say’a göre ‘’kültür, müzik ve sanat sayesinde farklı kültürlerin birbirlerine yakınlaşması kolaylaşacak ve Türk kültürünü vurgulamada diğer ülkelerle kurulan iletişim ve diyalog anahtar rol oynayacaktır.
Antalya AB Bilgi Bürosu Etkinlikleri
Avrupa Öykü Yarışması
Kültürlerarası Diyalog Yılı çerçevesinde Odamız AB Bilgi Bürosu tarafından da çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir. “Bir hayalle başlayıp, sonsuza uzanan bir yolculukta öykü” konulu öykü yarışması 13 ildeki AB Bilgi Büroları tarafından düzenlenmiştir. Antalya ilinde düzenlenen yarışmaya ortaöğretim kurumlarının 9. ve 10. sınıf öğrencileri katılmışlardır. Yarışmanın amacı Avrupa Birliği’ni oluşturan barış, birlik, eşitlik, özgürlük, güvenlik ve dayanışma değerlerini vurgulamak, bu değerleri yetişmekte olan kuşaklara iletmek, özümsetmek ve bu alanda düşünce dünyalarını zenginleştirmek olarak açıklanmıştır.
Ayrıca 26 Mayıs 2008 tarihinde ünlü öykü yazarı Cemil Kavukçu’nun katılımıyla yarışmaya katılmak isteyen öğrencilere yönelik bir öykü yazma semineri gerçekleştirilmiştir. 
Jüri tarafından 14 Temmuz 2008 tarihinde yapılan değerlendirme sonucunda, Saime Salih Konca Lisesi öğrencisi Elif Kartal “Güneşi Kuşanmış Kadın” adlı öyküsüyle, Antalya Anadolu Lisesi öğrencisi Ayşegül Merve Sağ  “Umudun Kızı” adlı öyküsüyle ve Metin Nuran Çakallıklı Anadolu Lisesi öğrencisi Fatma Nur Çelik “Özgürlükler Ülkesi” başlıklı öyküsüyle Antalya ilinde dereceye giren öğrenciler olmuşlardır.
Eylül ayında düzenlenen ödül töreniyle dereceye giren öğrencilere ödülleri verilmiştir. İlk üç öykünün yazarı olan öğrenciler 18 Kasım 2008 tarihinde Ankara’da yapılacak olan Avrupa Öykü Yarışması Ulusal Ödül Töreni’ne katılacaklardır. Türkiye genelinde ilk üçe girecek öğrenciler ise Brüksel ve Paris gezisi ile ödüllendirileceklerdir ve burada Avrupa Birliği kurumlarını ziyaret etme fırsatı bulacaklardır. 
“Avrupa’dan Caz” - Holger Mantey Solo Caz Konseri
Odamız Antalya AB Bilgi Bürosu ve Antalya Jazz Derneği işbirliğiyle Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı etkinlikleri kapsamında ünlü Alman piyanist Holger Mantey‘in katılımıyla 19 Aralık 2008 tarihinde Akdeniz Üniversitesi Atatürk Konferans Salonu’nda “Avrupa’dan Caz” konulu bir solo caz konseri düzenlenecektir.
Piyanist Holger Mantey kendine has yorum ve tarzıyla müzik eleştirmenleri tarafından ‘’Tüm müzik evrenini kafasında taşıyan piyanist" olarak nitelendirilmektedir. Holger Mantey’in bu tanıma uymasının nedeni ise kendisinin Bach'ın klasik müziğinden başlayarak modern ve Avrupa dışında gelişmiş olan tarzlara uzanmasıdır.  Ayrıca kendine özgü piyano müziği kavramını geliştirerek romantik müzik, klasik müzik ve çağdaş müzikte olan sınırları zorlamayı başarmıştır.

Aslıhan Engin

Hamburg Üniversitesi

Bu e-posta adresi spam korumalıdır. Lütfen JavaScriptleri etkinleştirin.